Sức khỏe là vốn quý nhất, là nền tảng cho hạnh phúc và
sự phát triển bền vững của mỗi người và toàn xã hội. Nghị quyết số 72-NQ/TW của
Bộ Chính trị đặt mục tiêu đến năm 2030 nâng cao tầm vóc, trí lực và tuổi thọ
khỏe mạnh của người dân, trong đó phấn đấu tăng chiều cao trung bình của thanh
thiếu niên ít nhất 1,5 cm so với hiện nay.
Các
nghiên cứu cho thấy chiều cao không chỉ phụ thuộc vào di truyền (khoảng 23%) mà
chủ yếu chịu ảnh hưởng từ dinh dưỡng (32%), vận động thể chất (22%) và các yếu
tố môi trường như giấc ngủ, không khí, tâm lý. Điều này khẳng định, nếu được
chăm sóc dinh dưỡng hợp lý, tăng cường vận động và xây dựng lối sống lành mạnh
ngay từ sớm, tầm vóc trẻ em hoàn toàn có thể được cải thiện.
Chế độ dinh dưỡng hợp lý là yếu tố quan trọng hàng đầu
đối với sự phát triển thể chất và tầm vóc của trẻ.
Có 3 “thời điểm vàng” để đầu tư phát
triển chiều cao gồm: giai đoạn bào thai, giai đoạn từ 0–3 tuổi và giai đoạn dậy
thì (nữ 10–14 tuổi, nam 12–16 tuổi). Đặc biệt, 1.000 ngày đầu đời (từ khi mang
thai đến 2 năm đầu sau sinh) là giai đoạn quyết định nền tảng phát triển của
trẻ. Trong khi đó, giai đoạn dậy thì là thời điểm tăng trưởng mạnh, có thể đạt
8–12 cm/năm.
Việc bỏ lỡ các giai đoạn vàng này sẽ
rất khó bù đắp ở những giai đoạn sau.
Tầm vóc của thanh niên Việt Nam hiện nay đã có những
cải thiện đáng kể. Để tiếp tục nâng cao thể chất cho trẻ em, phụ huynh cần chú
trọng thực hiện tốt một số giải pháp sau:
Thứ
nhất là dinh dưỡng hợp lý. Đây là yếu tố quan trọng hàng đầu. Trẻ cần được cung
cấp đầy đủ 4 nhóm chất (đạm, béo, bột đường, vitamin và khoáng chất). Đồng
thời, cần bổ sung đầy đủ các vi chất thiết yếu như vitamin A, D, K2, canxi, kẽm
và i-ốt nhằm hỗ trợ phát triển xương và chiều cao. Chế độ ăn cần đa dạng, cân
đối, tránh thừa cân béo phì nhưng không để thiếu vi chất.
Thứ hai
là tăng cường vận động thể chất. Hoạt động thể thao giúp kích thích phát triển
xương và tăng chiều cao. Nên khuyến khích trẻ tham gia các môn như bơi lội,
bóng rổ, cầu lông, nhảy dây hoặc đu xà.
Thứ ba
là chăm sóc giấc ngủ và môi trường sống. Trẻ cần ngủ đủ, ngủ sâu và đi ngủ sớm
trước 22 giờ để tối ưu tiết hormone tăng trưởng. Đồng thời, môi trường sống
trong lành, tinh thần thoải mái cũng góp phần quan trọng cho sự phát triển toàn
diện.
Nâng
cao tầm vóc trẻ em không chỉ là trách nhiệm của gia đình mà còn là nhiệm vụ của
toàn xã hội, nhằm xây dựng thế hệ tương lai khỏe mạnh, tự tin và phát triển
toàn diện.